Zorg en ondersteuning wordt geregeld vanuit vier wetten. U vindt hier informatie per zorgwet:

Als u of uw naaste in een wooninitiatief wilt wonen, heeft u te maken met minstens één van deze wetten. Soms zelfs met meerdere wetten tegelijk.

De Wet langdurige zorg is ‘voorliggend’ aan de andere wetten. Voldoet u of uw naaste niet aan de voorwaarden van de Wlz? Dan kunt u een beroep doen op de Jeugdwet (gemeente), Wmo (gemeente) en/of Zorgverzekeringswet (zorgverzekeraar).

De voorwaarden voor de Wlz zijn:

  • U of uw naaste heeft 24 uur per dag zorg in de nabijheid of permanent toezicht nodig, en
  • Het is duidelijk dat deze zorgbehoefte blijvend is (levenslang), en
  • De zorg is nodig vanwege een lichamelijke ziekte of beperking, dementie, een verstandelijke beperking of een zintuiglijke beperking.

Een psychische aandoening (of autisme) geeft op dit moment in principe geen toegang tot de Wlz. De ondersteuning van volwassenen met een psychische aandoening valt nu onder de Wmo. Het ministerie van VWS onderzoekt welke mensen met een psychische aandoening op termijn mogelijk toegang krijgen tot de Wlz. Staatssecretaris Blokhuis heeft aangegeven dat dit op zijn vroegst in 2021 zal zijn.

Wooninitiatieven

Kenmerkend voor een wooninitiatief is de scheiding tussen wonen en zorg.

  • Bewoners betalen de woonruimte en kosten zoals voeding, gas, water en elektra vanuit hun inkomen (bijvoorbeeld een Wajong-uitkering).
  • Bewoners betalen hun zorg vanuit een of meer zorgwetten, vaak met een persoonsgebonden budget (pgb). Een pgb is mogelijk vanuit iedere zorgwet.

De precieze regels voor een pgb en de mogelijkheden voor (extra) zorg verschillen per zorgwet. Maar in principe maakt iedere zorgwet het mogelijk om in een wooninitiatief te wonen.

Mensen die onder de Jeugdwet vallen hebben nog geen eigen inkomen. Dat maakt het lastig om de huur en overige uitgaven te bekostigen vanuit het principe van scheiden wonen en zorg. Wonen in een pgb-gefinancierd wooninitiatief wordt daarom vanaf 18 jaar geadviseerd.

De Wmo/Jeugdwet en wooninitiatieven

Hulp vanuit de Wmo/Jeugdwet is bijvoorbeeld:

  • begeleiding
  • persoonlijke verzorging (als onderdeel van begeleiding)
  • dagbesteding
  • hulpmiddelen
  • vervoer (behalve vervoer naar school)

Deze hulp kan via een pgb of in natura geleverd worden aan mensen die in een wooninitiatief wonen. De regels en voorwaarden voor een pgb verschillen per gemeente, al moet iedere gemeente zich wel houden aan de landelijke wettelijke regels. Zie ook:

De gemeente is ook verantwoordelijk voor eventuele woningaanpassingen. Deze worden altijd vergoed vanuit de Wmo, ook voor mensen in een wooninitiatief met zorg vanuit de Jeugdwet, Zorgverzekeringswet of Wet langdurige zorg.

De Zvw en wooninitiatieven

Komt u of uw naaste in aanmerking voor verpleging en verzorging thuis vanuit de Zvw? Deze zorg kan in een wooninitiatief geleverd worden, zowel via een pgb als in natura.

De Wlz en wooninitiatieven

De Wet langdurige zorg is de enige wet waarin wooninitiatieven zijn gedefinieerd:

Een kleinschalig wooninitiatief als bedoeld in artikel 3.1.3, eerste lid, onderdeel a, van de Wet Langdurige Zorg, wordt aangemerkt een woonsituatie waarbij:

  1. minimaal drie en maximaal zesentwintig bewoners een persoonsgebonden budget als bedoeld in de Wlz ontvangen voor zorg en hiervoor door bundeling van persoonsgebonden budgetten gezamenlijk de zorg inkopen en
  2. de bewoners verblijven op één woonadres of op verschillende woonadressen binnen een straal van honderd meter, waarin ten minste één gemeenschappelijke verblijfsruimte aanwezig is die geschikt is voor het ontplooien van gezamenlijke activiteiten.

Zorg vanuit de Wlz kan in een wooninitiatief geleverd worden, zowel via een pgb als in natura. Het gaat bijvoorbeeld om:

  • begeleiding
  • verpleging en verzorging
  • dagbesteding
  • vervoer naar de dagbesteding

Voor hulpmiddelen, woningaanpassingen en sociaal vervoer (bijvoorbeeld voor familiebezoek) kunt u bij uw gemeente terecht (Wmo).

Extra zorg of budget in de Wlz

De Wlz kent enkele regelingen voor extra zorg of budget. Voor wooninitiatieven zijn deze van belang:

Wooninitiatieventoeslag

Bewoners van wooninitiatieven met Wlz-zorg krijgen ieder jaar een toeslag (in 2018: €4.246,-). Dit is bedoeld voor extra zorg, de huur van de gemeenschappelijke ruimte, mits zorggerelateerd, en een aantal uitgaven die te maken hebben zorginfrastructuur (uitluisterapparatuur, domotica). Zie ook: Besteding aan huur gemeenschappelijke ruimte mag.

Meerzorg

Meerzorg is mogelijk als u minimaal 25% meer zorg nodig heeft dan het zorgprofiel biedt. Hiervoor gelden enkele voorwaarden. Meerzorg is ook mogelijk voor mensen die in een wooninitiatief wonen.

Toeslag voor gespecialiseerde zorg

Dit is extra budget voor gespecialiseerde epilepsiezorg, chronische invasieve beademing, non-invasieve beademing of klinisch intensieve behandeling. Vraag uw zorgkantoor of u hiervoor in aanmerking komt.