Tot een kind 18 jaar is, zorgen de ouders of de voogd voor de belangen van een kind. Vanaf het 18e jaar is een kind meerderjarig en daarmee automatisch handelingsbekwaam. Als uw naaste de gevolgen van zijn beslissingen niet overziet, kunt u een beschermende maatregel aanvragen. Dit kan al voor de 18e verjaardag.

De maatregelen zijn vooral bedoeld om de betrokkene te beschermen tegen mensen die misbruik van de situatie kunnen maken.

Beschermende maatregelen zijn:

  • Mentorschap (voor beslissingen over zorg en gezondheid)
  • Bewindvoering (voor beslissingen over geld)
  • Curatele (voor beide)

Dit heet wettelijke vertegenwoordiging.

Is wettelijke vertegenwoordiging altijd nodig?

Nee, dat is niet zo. Ook zonder een curatele of een bewind kunnen geld en goed vaak uitstekend worden beheerd, bijvoorbeeld met een volmacht. En bepaalde familieleden kunnen volgens de wet ook een beslissing over een medische behandeling nemen als er geen curator of mentor is.

Verder is het niet zo dat de dokter, de zorginstelling of anderen alleen met u praten als u curator, bewindvoerder of mentor bent. Zij overleggen ook met de naasten over een behandeling als er geen curator of mentor is. Voor de aanvraag van zorg kan wettelijke vertegenwoordiging wel vereist zijn.

U moet dus goed nagaan of de maatregel echt nodig is.

Is dit anders voor mensen in een wooninitiatief?

De wettelijke vertegenwoordiging voor mensen in een wooninitiatief is hetzelfde als bij mensen die thuis wonen. Wel moet u er rekening mee houden dat uw naaste niet meer voortdurend bij u in de buurt is, en mogelijk dingen kan doen waar u geen zicht op heeft.

Wat houdt wettelijke vertegenwoordiging in?

Mentorschap

Een mentor behartigt de persoonlijke belangen. Mentorschap is voor mensen die niet zelf kunnen beslissen over hun persoonlijke verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding.  Een mentor is in deze zaken de wettelijke vertegenwoordiger, maar betrekt de betrokkene zoveel mogelijk bij zijn beslissingen. De mentor mag ook schriftelijk toestemming geven zelf een beslissing te nemen.

De mentor kan samen met de betrokkene beslissen om een pgb aan te vragen. De mentor gaat over de inhoud van de zorg. De mentor gaat dus niet over de financiële kant van het pgb. Als de betrokkene de financiële kant zelf kan regelen, dan mag dat.

Bewindvoering

Een bewindvoerder neemt alleen beslissingen over geld en goederen. Een bewindvoerder mag niet beslissen over persoonlijke zaken. Iemand die onder bewind staat is handelingsbekwaam maar niet handelingsbevoegd. Hij mag zelf rechtshandelingen verrichten, zoals een testament maken, mits hij kan overzien wat dit betekent.

Met de invoering van het trekkingsrecht ligt het meer voor de hand dat het pgb door de mentor in plaats van de bewindvoerder wordt beheerd. De mentor is immers verantwoordelijk voor de inschakeling van de zorg en de controle of de zorgverlener de afspraken nakomt.

Curatorschap

Een meerderjarige kan door de kantonrechter onder curatele worden gesteld
Een curator behartigt persoonlijke en financiële belangen. Dit is de meest vergaande maatregel. De betrokkene wordt immers handelingsonbekwaam. Het is bedoeld voor mensen die niet zelfstandig over hun financiële en persoonlijke zaken kunnen beslissen, of hun veiligheid of die van anderen in gevaar brengen. Dit kan het gevolg zijn van een lichamelijke of geestelijke toestand of van drank- of drugsmisbruik.

De curator is onder andere ook verantwoordelijk voor het pgb en vraagt dit ook aan.

Beloning van curatoren, bewindvoerders en mentoren

De curator, mentor en bewindvoerder kunnen een vergoeding krijgen voor hun werkzaamheden. Bij het vaststellen van de beloning van de curator, bewindvoerder en mentor hanteert de kantonrechter de Regeling beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie.

Gewaarborgde hulp bij een pgb vanuit de Wlz

Heeft u of uw naaste een pgb vanuit de Wlz? Dan moet u misschien een gewaarborgde hulp aanstellen. Deze persoon zorgt ervoor dat aan alle verplichtingen wordt voldaan die horen bij het pgb. De gewaarborgde hulp is niet hetzelfde als een wettelijk vertegenwoordiger; hij of zij is alleen verantwoordelijk voor de verplichtingen die horen bij het pgb. Een familielid kan de gewaarborgde hulp zijn.

Iedere budgethouder mag een gewaarborgde hulp aanstellen, maar soms is het verplicht. Namelijk bij deze zorgprofielen:

  • VV beschut wonen met intensieve begeleiding en uitgebreide verzorging (4VV)
  • VV beschermd wonen met intensieve dementiezorg (5VV)
  • VV beschermd wonen met intensieve verzorging en verpleging (6VV)
  • VV beschermd wonen met zeer intensieve zorg, vanwege specifieke aandoeningen, met de nadruk op begeleiding (7VV)
  • VG Wonen met begeleiding en intensieve verzorging (VG 4)
  • VG Wonen met intensieve begeleiding en intensieve verzorging (VG 5)
  • VG Wonen met intensieve begeleiding, verzorging en gedragsregulering (VG 6)
  • VG Besloten wonen met zeer intensieve begeleiding, verzorging en gedragsregulering (VG 7)
  • VG Wonen met begeleiding en volledige verzorging en verpleging (VG 8)