Weblog Aline

Achter de schermen wordt er zeer intensief overleg gepleegd over de invulling van het pgb in de Zorgverzekeringswet. U hoort daar niets over, dat weet ik, maar ik ga u bijpraten. Dat steeds maar uitstellen van het debat over de Zvw, dat officieel ‘wetgevingsoverleg’ heet, laat onder u wellicht het vermoeden rijzen dat de verankering helemaal niet doorgaat. Bovendien merken ‘gebruikers’ van het pgb in de Zvw dat de regeling hun eigen regie ernstig aan banden legt. Ik vertel u er meer over.

Verder wil ik het ook hebben over onze acties in pakweg een 15-tal gemeenten, die het pgb niet inzetten zoals afgesproken. Met uw signalen confronteren we deze gemeenten om hen niet alleen te laten handelen volgens vastgestelde wet- en regelgeving, maar ook conform rechterlijke uitspraken en toezeggingen van de staatssecretaris in de Tweede Kamer.

Knokken voor goed pgb in Zvw

Aan de telefoon en via andere media signaleren we onder budgethouders ernstige zorgen over het pgb in de Zvw. Daarin kan ik u in zekere zin geruststellen. Dat de verankering doorgaat, daar twijfel ik niet aan en alle knelpunten die uw eigen regie beperken, die moeten worden opgelost. Daar zijn we op dit moment zeer druk mee bezig, zodat de oplossingen in het steeds maar weer uitgestelde wetgevingsoverleg, meegenomen kunnen worden. In dit proces maken we hoopvolle stappen vooruit, met als doel een pgb in de Zvw te creëren zoals het pgb bedoeld is, zoals het wordt gehanteerd in de Wlz en zoals het moet worden gehanteerd in Jeugdwet en Wmo.

Onvoldoende eigen regie

Begin juni is het wetsvoorstel voor aanpassing van de Zvw ingediend bij de Tweede Kamer. Het noodzakelijke overleg daarover wordt steeds op de agenda gezet, maar ook steeds weer uitgesteld. Nu voor de week van 7 december. En ik moet nog zien of het dan doorgaat. Wij zaten aanvankelijk erg te mopperen over dit continue uitstel. Maar intussen profiteren we van het voordeel daarvan. Door de extra tijd hebben we steeds meer zicht gekregen op de (on)mogelijkheden binnen de Zvw. Geen flexibiliteit, andersoortige tarieven niet mogelijk, voorwaarden die te strikt worden toegepast. Dit zijn een aantal struikelblokken waar budgethouders dit jaar over vallen, waardoor het voeren van eigen regie niet echt goed lukt in de Zvw. Waar we achter kwamen is dat dit niet altijd te wijten valt aan niet welwillende zorgverzekeraars. De regels binnen de Zvw zorgen ervoor dat zorgverzekeraars niet altijd vrij zijn om bepaalde zaken toe staan.

Voorwaarden voor goed pgb-Zvw

Het moge u duidelijk zijn, wij vinden het wetsvoorstel zoals dat er nu ligt niet goed. Daarover zijn we deze maanden intensief in overleg met VWS, ZN en Kamerleden. We willen een pgb in de Zvw dat eigen regie recht doet, als kern van het pgb. Zoals we dat gewend zijn vanuit de Awbz en nu in de Wlz. Zoals het in de Jeugdwet en Wmo staat verwoord. Die woorden moeten nu ook in de Zvw inhoud krijgen. Ik noem de meest belangrijke voorwaarden voor een goed pgb in de Zvw.

  • Het pgb moet een echte keuzemogelijkheid zijn. Zorgverzekeraars wijzen vaak in eerste instantie door naar zorg in natura.
  • Zorgverleners flexibel inzetten. Te veel zorgverzekeraars eisen strikte uitvoering van het aantal toegekende uren, voor het toegekende tarief. Dat werkt niet. Budgethouders hebben geen wekelijks vaste agenda, zij willen de hulp flexibel inzetten, met wisselende uren en wisselende tarieven. De indicatie is een toekenning waarmee die flexibele zorg gerealiseerd moet kunnen worden.
  • Reiskosten vergoeding regelen. Op dit moment worden de reiskosten geregeld via het uurtarief. Dat is niet de bedoeling. De werkelijke reiskosten moeten gedeclareerd kunnen worden.
  • Regeltijd bij wijzigingen. Bij ingrijpende veranderingen minimaal twee maanden de tijd krijgen om zorgovereenkomsten aan te passen of zorgverleners te ontslaan. Zorgverzekeraars laten de indicatie vaak per direct ingaan. Dat kan niet als er grote wijzigingen zijn in de toekenning van uren of in het tarief.

Indicatiesteller Zvw: zorgverzekeraar verantwoordelijk

Wat u moet weten is dat uw zorgverzekeraar verantwoordelijk is voor het beschikbaar stellen van een goede indicatiesteller. We horen maar al te vaak dat u nergens terecht kunt. De zorgverzekeraar is verplicht om u een adres te geven. Als het vervolgens niet lukt om op tijd de herindicatie voor elkaar te krijgen, dan heeft dat geen invloed op uw pgb. U houdt wat u hebt. U moet het alleen wel aan uw zorgverzekeraar vertellen dat u alles hebt gedaan om de indicatie te laten vaststellen, maar het vanwege de (on)mogelijkheden van de indicatiesteller niet tijdig lukt. Dit is zo afgesproken met VWS en ZN.

Geen brief gehad van zorgverzekeraar

Een aantal budgethouders dat in 2015 binnen de overgangsregeling valt, heeft van hun zorgverzekeraar nog geen brief gekregen waarin zij worden uitgenodigd voor een herindicatie. Ook voor u heeft dat geen consequenties voor uw huidige pgb. Voor u loopt uw bestaande indicatie gewoon door, totdat u geherindiceerd bent. Let wel, uw indicatie loopt door, de tarieven kunnen door uw zorgverzekeraar wel worden aangepast. Maakt u zich in elk geval geen zorgen over het uitblijven van de brief van uw zorgverzekeraar. Mij is verteld dat dit voor ongeveer 20% van de budgethouders met een pgb-Zvw het geval is.

‘Zwarte-schaap-gemeenten’

Onder andere via onze enquête zijn ons gemeenten bekend die niet goed omgaan met het pgb. Zij hanteren heel strikt hun eigen regels, waardoor ofwel de toegang tot een pgb wordt belemmerd ofwel na toekenning de flexibele inzet zwaar wordt beperkt. De misverstanden bij gemeenten die we eerder al noemden zijn nog altijd actueel. Ik noem er een paar.

  • Gemeenten vragen mensen te bewijzen dat zorg in natura niet passend is. Als u aangeeft waarom u voor een pgb kiest en u voldoet aan de toegangsvoorwaarden, dan moet de gemeenten een pgb toekennen.
  • Inzet van mensen uit het eigen netwerk wordt gezien als vrijwilligerswerk. De gemeente trekt de uren van de indicatie af. Dat mag niet: het gaat hier om bovengebruikelijke zorg. Uw naaste kan ervoor kiezen dit vrijwillig als mantelzorger te doen. Die keuze maakt uw naaste, niet uw gemeente.
  • Beschermd wonen kan niet met een pgb. Dat is niet waar!

Ik wil u op het hart drukken u niet een richting in te laten duwen, waardoor u te weinig of zelfs geen pgb meer krijgt. U zult erover mopperen, terecht, maar daar kunt u het beter niet bij laten. Kijk voor de informatie die u nodig hebt op onze website (Jeugdwet/Wmo) of bel/mail bij twijfel de advieslijn van Per Saldo.

Contact

Intussen heeft Per Saldo nauw contact met de zwarte-schaap-gemeenten. Het is in de eerste plaats belangrijk dat zij juist gaan handelen. Of we een lijstje gaan publiceren van deze gemeenten is alleen aan de orde als er geen resultaat wordt geboekt. Daar gaan we vooralsnog niet vanuit. Ook de VNG zal zo nodig worden ingeschakeld om punten recht te zetten die veelvuldig niet goed worden gedaan door wellicht ook andere gemeenten, zodat alle gemeenten zich aan de vastgestelde regels en wetgeving houden.