Komende week, op woensdag 30 mei, is er een debat over de administratieve lasten en regeldruk in de zorg. Naast de aandacht die uit zal gaan naar medewerkers in de zorg, legt Per Saldo samen met Mezzo de nadruk op wat dit betekent voor budgethouders en mantelzorgers. De pgb-regeling brengt in de zorg de hoogst scorende lastendruk met zich mee, zo blijkt uit metingen.

Feitelijke en beleefde lastendruk

Daarbij gaat het niet alleen om de feitelijke administratieve lastendruk, maar ook om de beleefde lastendruk. Kortdurende indicatieperioden geven veel onzekerheid: of het zorgvuldig samengestelde team ingeschakeld kan blijven worden, of de hoogte van de indicatie op peil blijft, of er überhaupt weer een pgb wordt toegekend. Daarnaast moeten budgethouders nog altijd zien om te gaan met het heersende wantrouwen: het voortdurend moeten bewijzen dat de zorg goed is en dat er niet frauduleus wordt gehandeld.

Gevolgen van administratieve lastenverlichting

Wanneer de administratieve lasten verminderen, zou dit een positieve invloed kunnen hebben op de keuzevrijheid van mensen met een hulp- en ondersteuningsvraag. Hoe meer wetten en regels van toepassing zijn op de situatie van de zorgvrager, hoe hoger de regeldruk.  Zeker in het geval van wijzigingen, in de wetten en regels zelf, maar vooral als het om de zorgsituatie gaat, neemt de regeldruk toe. Bijvoorbeeld bij uitval van de mantelzorger, waardoor er (meer en kostbare) formele zorg in de zorgsituatie moet worden ingezet.
Goed op de hoogte zijn, is uitermate belangrijk. Een goede informatievoorziening en een goede toerusting van budgethouders en hun vertegenwoordigers. Dit kan de lastendruk die wordt ervaren verminderen én voorkomt het alsmaar weer corrigeren van fouten die gemaakt worden als mensen niet weten hoe te handelen. 

Toegankelijke onafhankelijke cliëntondersteuning

Gespecialiseerde onafhankelijke cliëntondersteuners geven informatie, advies en algemene ondersteuning op het gebied van zorg, onderwijs, werk, inkomen en wonen. Onontbeerlijk in het woud aan regelingen. Daarom moet cliëntondersteuning voor iedereen toegankelijk en gemakkelijk vindbaar zijn. Momenteel wordt nog te weinig gewezen op het recht om je door een onafhankelijke cliëntondersteuner bij te laten staan. Belangrijk is dat je zelf iemand kunt kiezen die vanuit jouw perspectief met je meekijkt.

Uniformiteit in regelgeving voor alle zorgwetten

De Wlz, Wmo, Jeugdwet en de Zvw kennen eigen wettelijke regels, beleid, werkwijzen en procedures. Er zijn niet alleen problemen rondom de wet- en regelgeving, maar ook over de uitvoering is meer duidelijkheid nodig. Nu is deze informatie versnipperd en daardoor lastig te vinden. Zorg daarom voor uniformiteit in de regelgeving. Dit helpt onder andere om oneigenlijke discussies te verminderen over de inzet van zorg en zorgt ervoor dat het minder energie kost om de zorg te regelen.

Doelmatigheid én vertrouwen

Veel budgethouders hebben een levenslange beperking. Nu moeten zij of hun naasten telkens opnieuw uitleggen wat ze wel of niet kunnen en waarom. Herindicatie op herindicatie zou voor iemand met een levenslange beperking niet standaard moeten zijn.
Bij allerlei instanties staan dikke mappen over de (potentiële) budgethouder met daarin (grotendeels) exact de zelfde informatie. Informatie die al die instanties zelf verzamelen en bewaren. Wij snappen dat in het kader van privacy niet zomaar alle gegevens kunnen worden uitgewisseld. Maar het zou fijn zijn als daar waar het kan wordt samengewerkt zodat niet keer op keer om dezelfde informatie gevraagd wordt.
Handel op basis van vertrouwen. Zie de zorgvrager of mantelzorger niet als potentiële fraudeur. Dat scheelt veel bureaucratie en daarmee geld.

Nieuw budgethoudersportaal (pgb 2.0)

Het nieuwe budgethoudersportaal zal een aantal van de door ons aangedragen knelpunten met betrekking tot de pgb-administratie versimpelen/oplossen. Het is daarom van groot belang dat landelijk snel wordt overgegaan op het nieuwe portaal.
Verder is het zo dat momenteel nog niet is voorzien dat het Zvw-pgb ook wordt opgenomen in het nieuwe PGB 2.0-systeem, dit is wel zeer wenselijk in verband met de grote verlaging van de administratieve lasten.

Praktijkvoorbeeld

Doordat de regels zo ingewikkeld zijn gemaakt, kan het mis gaan en zijn budgethouders de dupe. Een artikel in het NRC is daar een goed voorbeeld van. Het gaat over wonen met een pgb. Volgens de regels moet het aantal verleende uren zorg en de tarieven per persoon worden gespecificeerd. Dat was bijvoorbeeld niet mogelijk bij samenwonende pgb-houders. Zij zouden daarvoor tot potentiële fraudeurs bestempeld kunnen worden. Zorgkantoren, die de declaraties moesten controleren, accepteerden dat de aanbieders van de wooninitiatieven vaste maandbedragen per bewoner declareerden.
Dit artikel sluit aan bij onze brief aan de Kamer voor het debat over de administratieve lasten. Het pgb-systeem is té ingewikkeld gemaakt. Versimpeling en uniformiteit helpt om dit tegen te gaan. Daarnaast is het zo dat budgethouders soms genoodzaakt zijn om gebruik te maken van een wooninitiatief met een dergelijke gedoogconstructie, vanwege het ontbreken van een passend aanbod in natura.

Volg het debat

Het debat over de administratieve en lastendruk vindt plaats in de Troelstrazaal en is live te volgen op donderdag 30 mei 2018 van 13:30 uur tot 17:30 uur.
Hier kunt u de agenda bekijken.

Meer lezen