Mijn agenda werd de afgelopen weken voor een groot deel in beslag genomen door ontwikkelingen rondom het pgb in de Zvw. De bal ging aan het rollen in het rondetafelgesprek op 21 september. Het ging daar over de wijkverpleging. Ik zat er min of meer als vreemde eend in de bijt. Als je er dan toch zit, dan gooi je natuurlijk al je eigen kaarten op tafel, al gaat het eigenlijk niet over het pgb.

Mijn stelling was ‘dat budgethouders zich in de Zvw moeten houden aan regels die haaks staan op het principe van het pgb, regels die niet alleen afbreuk doen aan het pgb, maar die het pgb recht in het hart raken. Daarom vinden wij dat het pgb niet past in de systematiek van de Zvw.’ Die kwam aan, actie volgde.

Onmogelijke regels

De Zvw kent regels die gemaakt zijn voor reguliere instellingen, met voorwaarden waaraan een budgethouders met individuele zorgverleners of kleine zorgaanbieders niet kunnen voldoen. Zij moeten bijvoorbeeld rekening houden met de WMG, ze moeten een AGB-code hebben.

Zo komen er steeds meer hindernissen boven tafel, die duidelijk maken hoe de inhoud van de wet eigenlijk indruist tegen een goede uitvoering van het pgb.

  • Je mag niet schuiven met je budget
  • Je mag zorgfuncties niet uitwisselen
  • Je mag niet meer dan het door de zorgverzekeraar vastgestelde uurtarief betalen
  • Reis- en telefoonkosten worden niet vergoed
  • Eindejaarsuitkering niet mogelijk
  • Bij IKZ-kinderen: aparte tarieven voor logeren en begeleiding bestaan niet
  • enzovoort enzovoort

Regels die precies de basis van het pgb onderuit halen: flexibele inzet van zorg. Regels ook die het pgb niet toegankelijk maken, omdat heel veel zorg volgens de meeste zorgverzekeraars ineens planbaar is geworden en een pgb om die reden op grote schaal wordt afgewezen.

Voor ons is de maat vol, dit werkt niet. Wat we willen is een gelijkwaardige keuze voor het pgb, vastgelegd in een pgb-regeling Zvw, zoals dat ook uitgewerkt en gewaarborgd is in Wlz, Wmo en Jeugdwet. Onze noodkreet in het rondetafelgesprek was voor de Tweede Kamer aanleiding om de staatssecretaris om een reactie te vragen op onze punten. Hij beloofde een brief. Er moet iets gebeuren, dat is wel duidelijk.

Debat

Op 15 oktober 2015 was er een debat wijkverpleging. Hieraan voorafgaande stuurde Per Saldo een brief aan de Tweede Kamer.
In dit debat kwam het pgb overigens nauwelijks aan de orde. Er waren te veel punten. Die zullen in een nog volgend debat, het wetgevingsoverleg, ter sprake komen. Dat wordt een erg belangrijk overleg, omdat het pgb nog altijd officieel in de wet moet worden vastgelegd. Dit debat was oorspronkelijk gepland op 26 oktober, maar het wordt een andere datum. Dat hoort u nog.

Waarom nu pas actie?

Een logische vraag waar ik heel duidelijk in kan zijn: we hadden dit niet kunnen voorzien. Toen we vorig jaar het bestuurlijk akkoord tekenden om een pgb in de Zvw mogelijk te maken, zijn er een aantal afspraken gemaakt. Over niet-planbare zorg, het nodig hebben van flexibele zorg, zorg op afroep, vaste zorgverleners, zorg op verschillende locaties. Afijn, alle punten die voor budgethouders belangrijk zijn. Als de hulpvraag van een budgethouder aan één van deze voorwaarden voldeed, zou hij in aanmerking kunnen komen voor een pgb.

Zo niet afgesproken

Nu passen de meeste zorgverzekeraars de voorwaarden zo strikt toe, dat zelfs toiletgang als planbare zorg wordt gezien. Afspraken worden uitgevoerd op een manier waarvan wij nu zeggen: ‘zo is dat niet afgesproken’. Criteria die zo strikt worden gehanteerd dat ze als een soort slagboom functioneren. Op deze manier dwingen te veel zorgverzekeraars budgethouders, zelfs degenen die al jarenlang een budget hadden en een prachtig zorgarrangement hadden opgebouwd, om zorg in natura te nemen.

Akkoord pakt anders uit

Er komen steeds meer aapjes uit de mouw, die het pgb inperken, regels waar het pgb zich aan moet onderwerpen. Er is dus wel een bestuurlijk akkoord, maar het werkt in de praktijk heel anders uit. Als we dat vooraf hadden geweten, waren we niet akkoord gegaan.

Wij zijn uitgegaan van bepaalde vrijheden, die de waarde van het pgb bepalen. Nu dat niet lijkt te kunnen in de Zvw, dit wetende, blijken we met z’n allen een akkoord te hebben getekend, waarvan niemand wist hoe dit in de praktijk zou uitwerken. Ook het ministerie niet, ook de zorgverzekeraars niet. Beide zien de knelpunten nu wel. We hebben er inmiddels uren overlegtijd ingestoken om samen te kijken of dit op te lossen is. Juist door de systematiek is dit lastig.

Tarief informele zorgverlener

De afgelopen weken zijn we met alle punten aan de slag gegaan. Ook met het informele tarief van € 20, waarvan is afgesproken dat de hoogte onderbouwd zou worden voor 1 januari 2016: de ingangsdatum van het informele tarief voor ook de bestaande budgethouders. In ons overleg daarover maken we vorderingen, maar niet genoeg om deze maatregel op de afgesproken datum in te laten gaan.

Eerst moet vastgesteld worden wat een redelijke vergoeding is, waarbij ook andere kosten als vervoer, werkgeverslasten en extra toeslag bij een ingewikkelde, intensieve zorgvraag zijn geregeld. Met een heldere en minder rigide definitie van informele en formele zorgverleners. De Zvw stelt nu nog veel te hoge eisen, die voor zorgverleners en kleine zorgaanbieders niet werkbaar zijn.

Brief staatssecretaris over € 20-tarief

We waren er wat dit punt betreft zo ongeveer uit met elkaar: de invoering zou uitgesteld gaan worden en de staatssecretaris deelde dit op 13 oktober mee aan de Tweede Kamer. Deze brief leidde vervolgens tot protest bij de zorgverzekeraars, die het er nog niet allemaal mee eens zijn. Hoe het ook zij, wij houden voet bij stuk. Het is de derde week van oktober, een maatregel als deze op een nieuw ingestoken manier kan je niet op zo’n korte termijn gaan doorvoeren. Voortekenen wijzen gelukkig wel in de goeie richting.

Rugnummers gevraagd!

We hoorden het VWS op onze jubileumbijeenkomsten bij herhaling zeggen: geef ons rugnummers, geef ons namen van gemeenten én zorgverzekeraars bij wie het niet goed gaat. Daarom vragen wij u de enquête ‘Hoe verloopt de aanvraag van uw pgb’ in te vullen, zodat we heel concreet met misstanden aan de slag kunnen gaan. De enquête vindt u hier (afgesloten)

Gemeente, niets gehoord?

Op onze oproep vorige week om een e-mail te sturen wanneer u overgangsrecht hebt tot 1 januari 2016, maar voor 1 oktober niet van uw gemeente gehoord hebt op welk budget u komend jaar kunt rekenen, kwamen maar liefst 570 mails in drie dagen! De ketenregisseurs zijn ingeschakeld om slagvaardig om te kunnen gaan met deze berichten. Daar ben ik erg blij mee. Zij kunnen en willen er direct iets mee doen richting gemeenten.

Enquête aanvraag pgb gemeente

We horen veel verhalen van budgethouders die zeggen dat gemeenten terughoudend zijn in het toekennen van pgb’s, te veel gemeenten die mensen richting zorg in natura wijzen. Ook hierbij geldt: laat van u horen! Vul de enquête in zodat er doelgericht gewerkt kan worden door ook uw gemeente rechtstreeks te confronteren met uw ervaring. Neem de moeite en zorg dat uw gemeente een bekend rugnummer wordt!