Er zijn vier zorgwetten met elk hun eigen loket. In deze slimme lijst worden per wet de meestal eerst gestelde vragen beantwoord. Andere slimme lijstjes geven antwoord op uw verdere vragen.

Wetten en loketten – waar moet u zijn?

Slim lijstje over wetten en loketten

WLZ: voor wie?

U kunt een beroep doen op zorg uit de Wlz als u aan de volgende voorwaarden voldoet:

  • u hebt permanent toezicht of
  • 7×24 uur zorg in de nabijheid nodig én
  • u bent uw leven lang afhankelijk van deze zorg

Het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg) behandelt uw aanvraag en beoordeelt of u in aanmerking komt voor zorg uit de Wlz. Is dat het geval dan krijgt u daarvoor een indicatie die levenslang geldig blijft.

Wat is ‘permanent toezicht’?

Hieronder wordt verstaan dat onafgebroken toezicht en actieve observatie gedurende de gehele dag nodig is, dat tijdig ingrijpen mogelijk maakt. Zonder dit toezicht kan elk moment iets (ernstig) mis gaan.

Wat is ‘zorg in de nabijheid’?

Dit is nodig omdat u zelf niet in staat bent om op de momenten waarop dat nodig is hulp in te roepen om ernstig nadeel voor uzelf te voorkomen.

Keuze tussen pgb en zorg in natura

Met de indicatie voor zorg in de Wlz op zak kunt u de keuze maken tussen zorg in natura en een pgb. Een pgb wordt toegekend wanneer u:

  • met een budgetplan globaal kunt laten zien hoe u uw pgb wilt gaan besteden
  • bewust kiest voor eigen regie: u wilt zelf uw zorgverleners inhuren, op uw tijd, plaats en manier
  • zelf beschikt over de vaardigheden die hiervoor vereist zijn of iemand heeft in uw omgeving die het budget namens u kan beheren

Geen zorg uit de Wlz

Het kan zijn dat u hele intensieve zorg nodig hebt, maar toch geen beroep kunt doen op de Wlz. Bij de beoordeling of u zorg uit de Wlz kan krijgen wordt meegewogen of:

  • u zelf goed kunt beoordelen wanneer u hulp moet inschakelen of daarvoor een gewaarborgde hulp hebt en/of
  • u fysiek in staat bent om hulp in te roepen en/of
  • er niet direct een gevaarlijke situatie ontstaat als u op hulp moet wachten
  • Voldoet u niet aan de voorwaarden voor de Wlz, maar hebt u wel zorg of ondersteuning nodig, dan kunt u terecht bij uw gemeente en/of zorgverzekeraar.

Jeugdwet: voor wie?

De Jeugdwet is er voor kinderen en jongeren onder de 18. U kunt als ouders/verzorgers een aanvraag doen bij uw eigen gemeente. De Jeugdwet is er voor jongeren met alle vormen van beperking: psychiatrisch, verstandelijk, lichamelijk, somatisch en auditief en/of visueel. Naast zorg in natura voor bijvoorbeeld gesloten jeugdzorg, uitvoering kinderbeschermingsmaatregel en jeugdreclassering, is een pgb mogelijk voor persoonlijke verzorging, begelei- ding, logeeropvang/kortdurend verblijf en opvoed- / opgroeiondersteuning.

Andere zorg? Ander loket

Jeugd kan voor verpleging of intensieve kindzorg terecht bij de eigen zorgverzekeraar. Deze zorg valt onder de Zvw.

Voorwaarden om een pgb te kunnen krijgen

De wettekst hierover is het meest duidelijk en compleet, u leest in artikel 8.1.1.:
1. ‘Indien de jeugdige of zijn ouders dit wensen, verstrekt het college hun een persoonsgebonden budget dat hen in staatstelt de jeugdhulp die tot de individuele voorziening behoort van derden te betrekken.
2. Een persoonsgebonden budget wordt verstrekt, indien:

  1. de jeugdige of zijn ouders naar het oordeel van het college op eigen kracht voldoende in staat zijn tot een redelijke waardering van de belangen ter zake dan wel met hulp uit hun sociale netwerk dan wel van een curator, bewind- voerder, mentor, gemachtigde, gecertificeerde instelling of aanbieder van gesloten jeugdhulp, in staat zijn de aan een persoonsgebonden budget verbonden taken op verantwoorde wijze uit te voeren;
  2. de jeugdige of zijn ouders zich gemotiveerd op het standpunt stellen dat zij de individuele voorziening die wordt geleverd door een aanbieder, niet passend achten; en
  3. naar het oordeel van het college is gewaarborgd dat de jeugdhulp die tot de individuele voorziening behoort en die de jeugdige of zijn ouders van het budget willen betrekken, van goede kwaliteit is.

3. Bij verordening kan worden bepaald onder welke voorwaarden de persoon aan wie een persoonsgebonden budget wordt verstrekt, de jeugdhulp kan betrekken van een persoon die behoort tot het sociale netwerk.’

WMO: voor wie?

De Wmo is er voor volwassenen die door hun beperking worden belemmerd in hun dagelijks leven waardoor het moeilijk is om activiteiten zelfstandig te kunnen doen en om allerlei problemen zelf te kunnen aanpakken. Lukt het u niet op eigen kracht, vanwege lichamelijke/(licht) verstandelijke/zintuiglijke beperkingen of psychiatrische problemen en hebt u geen hulp uit uw omgeving, dan kunt u een beroep doen op de Wmo.

Het maatschappelijk doel van de Wmo is ‘meedoen’. De wet moet ervoor zorgen dat volwassenen met een beperking zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen en kunnen meedoen in de samenleving.

U kunt een aanvraag doen bij uw eigen gemeente voor begeleiding in het dagelijks leven, huishoudelijke hulp, dagbeste- ding of logeeropvang, maar ook bijvoorbeeld voor woningaanpassing, een aangepaste vervoersvoorziening of een rolstoel. Wanneer uw gemeente een individuele of maatwerkvoorziening nodig acht kunt u kiezen tussen zorg in natura of een pgb. De gemeente kan uw verzoek om een pgb niet zomaar weigeren. Als u aan de voorwaarden voldoet, heeft u recht op een pgb.

Let op: Mensen met psychiatrische problemen die blijvend behoefte hebben aan permanent toezicht of 24 uur zorg per dag zorg in de nabijheid vallen onder de Wmo.

Voorwaarden om een pgb te kunnen krijgen

De wettekst hierover is het meest duidelijk en compleet. U leest in artikel 2.3.6:

1. Indien u dit wenst, verstrekt het college u een persoonsgebonden budget dat u in staat stelt de diensten, vervoersvoorzieningen, woningaanpassingen en andere maatregelen die tot de maatwerkvoorziening behoren, van derden te betrekken.
2. Een persoonsgebonden budget wordt verstrekt, indien:

  1. u naar het oordeel van het college op eigen kracht voldoende in staat bent tot een redelijke waardering van uw belangen ter zake dan wel met hulp uit uw sociale netwerk of van uw vertegenwoordiger, in staat bent de aan een persoonsgebonden budget verbonden taken op verantwoorde wijze uit te voeren
  2. u zich gemotiveerd op het standpunt stelt dat u de maatwerkvoorziening als persoonsgebonden budget wenst geleverd te krijgen
  3. naar het oordeel van het college is gewaarborgd dat de diensten, hulpmiddelen, woningaanpassingen en andere maatregelen die tot de maatwerkvoorziening behoren, veilig, doeltreffend en cliëntgericht worden verstrekt.

Bij het beoordelen van de kwaliteit weegt het college mee of de diensten, hulpmiddelen, woningaanpassingen en andere maatregelen in redelijkheid geschikt zijn voor het doel waarvoor het persoonsgebonden budget wordt verstrekt.Bij verordening kan worden bepaald onder welke voorwaarden betreffende het tarief, de persoon aan wie een persoons- gebonden budget wordt verstrekt, de mogelijkheid heeft om diensten, hulpmiddelen, woningaanpassingen en andere maatregelen te betrekken van een persoon die behoort tot het sociale netwerk.

ZVW: voor wie?

Zorg vanuit de Zvw krijgt u als u een lichamelijk beperking of chronische ziekte hebt. Onder de Zvw vallen:

  • kinderen die (medisch specialistische) verpleging of intensieve kindzorg nodig hebben
  • kinderen die persoonlijk verzorging nodig hebben in verband met complexe lichamelijke problemen
  • volwassenen die (medisch specialistische) verpleging en/of verzorging nodig hebben

    De aanvraag hiervoor doet u via uw eigen zorgverzekeraar. Deze zal u doorverwijzen naar een (kinder)wijkverpleegkundige bij u in de buurt, die zal bepalen welke en hoeveel zorg u nodig hebt. Na toekenning kunt u onder bepaalde voorwaarden kiezen voor een pgb boven zorg in natura.

Intensieve kindzorg (Ik kom zo!)

Heeft uw kind een indicatie voor intensieve kindzorg dan kunt u voor alle zorg bij uw zorgverzekeraar terecht, dus ook voor begeleiding en logeeropvang/kortdurend verblijf (zorg die anders onder de verantwoordelijkheid van de gemeente zouden vallen.

  • De begeleiding van deze kinderen is gericht op de ziekte of het omgaan met de ziekte. Daarnaast kan begeleiding bestaan uit toezicht houden op het kind, pedagogische ondersteuning in kinderhospices of zorg in verpleegkundig kinderdagverblijven.
  • Wanneer een kind met de indicatie IKZ begeleiding nodig heeft vanwege opvoed- en opgroeiproblemen die niet hetgevolg zijn van de ziekte, maar een andere oorzaak hebben, zoals bijvoorbeeld een vorm van autisme, dan valt de begeleiding onder de Jeugdwet en kunt u daarvoor terecht bij uw gemeente.
  • Kinderen met een indicatie IKZ die ook een verstandelijke beperking hebben, komen op termijn (op z’n vroegst vanafhun vijfde levensjaar) in aanmerking voor zorg vanuit de Wlz.
  • Intensieve kindzorg loopt tot de achttiende verjaardag. Op de achttiende verjaardag wordt bekeken of de zorgvraag in het vervolg onder de Zvw (eventueel in combinatie met Wmo), of onder de Wlz valt. Wanneer de indicatie eerder afloopt, dan is dat de einddatum van het bestaande pgb. Bij een herindicatie wordt vervolgens bepaald wat de zorg- vraag is en onder welke wet deze zorg is geregeld.

Palliatieve terminale zorg

U wilt verzorgd worden in uw thuissituatie of in een particulier hospice. Daarvoor kunt u een beroep doen op zorg uit de Zvw (niet Jeugdwet/ Wmo). Om hiervoor een pgb te kunnen krijgen, moet u voldoen aan de standaardvoorwaarden die voor een pgb in de Zvw worden gesteld. Hebt u een pgb in de Wlz, dan kunt u geen beroep doen op de Zvw; voor eventueel aanvullende palliatieve zorg kunt u in dat geval contact opnemen met uw zorgkantoor.

Palliatieve terminale zorg wordt afgegeven wanneer uw levensverwachting minder is dan drie maanden, vastgesteld door een behandelend arts. Een wijkverpleegkundige indiceert vervolgens de omvang van de palliatieve terminale zorg en beschrijft dit in het zorgplan. De zorg blijft beschikbaar tot het overlijden, ook als de levensduur langer is dan verwacht.

Voorwaarden om een pgb te kunnen krijgen

De zorgverzekeraar stelt voorwaarden waaraan u moet voldoen voor het ontvangen van een pgb. Deze voorwaarden zijn opgenomen in het ‘Reglement pgb-vv’ van uw zorgverzekeraar:

  • U bent in het bezit van een indicatie voor verpleging en/of verzorging die niet ouder is dan drie maanden
  • U bent naar het oordeel van de zorgverzekeraar in staat om op eigen kracht of met behulp van uw vertegenwoordiger toereikende zorg te regelen van goede kwaliteit
  • U bent naar het oordeel van de zorgverzekeraar in staat om op eigen kracht of met hulp van een vertegenwoordiger de taken en verplichtingen die aan het Zvw-pgb verbonden zijn op verantwoorde wijze uit te voeren
  • U bent naar het oordeel van de zorgverzekeraar in staat om op eigen kracht of met hulp van uw vertegenwoordiger uw zorgverleners aan te sturen en hun werkzaamheden op elkaar af te stemmen
  • U kunt naar het oordeel van de zorgverzekeraar op eigen kracht of met behulp van uw vertegenwoordiger motiveren dat u de zorg via een pgb geleverd wilt en kan krijgen. Dat moet blijken uit uw aanvraag en het daarbij behorende bud- getplan.

Vervoersvoorzieningen en woningaanpassing

Vervoersvoorzieningen en woningaanpassingen kunt u via uw gemeente aanvragen. U kunt ervoor kiezen uw éénmalige voorziening met een pgb aan te schaffen. Onder een éénmalige voorzieningen wordt bijvoorbeeld verstaan:

  • een aanpassing in uw woning, zoals een traplift of een verhoogd toilet
  • een vergoeding voor vervoerskosten
  • een voorziening zoals een buggy, een kinderrolstoel, elektrische rolstoel, sportrolstoel, rolstoelaanpassing een aange- paste fiets of een scootmobiel

Als u bijvoorbeeld een pgb heeft aangevraagd voor een scootmobiel, dan kunt u zelf bepalen welke model u koopt en bij welke leverancier u deze aanschaft. U regelt zelf het onderhoud, reparatie en verzekering en betaalt dit uit uw pgb. U stuurt vervolgens de bon in bij de gemeente. Als de gemeente de aankoopverplichting heeft ontvangen en vervolgens akkoord gaat, ontvangt u het budget op uw rekening.

Belangrijke aandachtspunten

  • De gemeente betaalt het pgb rechtstreeks aan u als budgethouder. Dit gaat niet via de SVB. Het ministerie VWS en de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) hebben namelijk afgesproken dat de betaling van de eenmalige voorzienin- gen voorlopig niet via de SVB hoeft te worden gedaan.
  • U dient bij de aankoop rekening te houden met een het programma van eisen dat door de gemeente is opgesteld. Als de aanvraag wordt toegekend, stelt afdeling Wmo het maximale budget vast in een beschikking (dit is een brief met een besluit die u thuis ontvangt). Het programma van eisen staat vermeld in de beschikking. Indien u een voorziening aanschaft die niet aan het programma van eisen voldoet dient u (een deel van) het pgb terug te betalen.
  • In de Wmo staat dat als het gaat om een minderjarige die niet zelf de eigenaar is van de woning, een bijdrage wordt opgelegd aan diens onderhoudsplichtige ouders en degene die, anders dan als ouder, samen met de ouder het gezag over deze minderjarige uitoefent.

Onafhankelijke ondersteuning

Iedereen die recht heeft op hulp van het zorgkantoor of gemeente (uit Wlz, Jeugdwet, Wmo) kan hulp krijgen van een onafhankelijke ondersteuner. Dat is iemand die u bijvoorbeeld informatie en advies geeft over het zorgaanbod in de regio, over de invulling van de zorg en hulp kan bieden bij het opstellen van een persoonlijk plan. Er zijn geen kosten verbonden aan deze zogenoemde ‘cliëntondersteuning’. Vraag uw zorgkantoor of gemeente waar u terecht kunt. MEE en adviespunt Zorgbelang zijn organisaties die daar vaak voor worden ingeschakeld. Zij geven onafhankelijke ondersteuning gericht op mensen met een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke beperking (aangeboren of ontstaan door een chronische ziekte of een beperking uit het autistisch spectrum).

De cliëntondersteuning door MEE is ook gericht op de ouders, familieleden, andere verwanten, verzorgers of vertegen- woordigers van de budgethouder. MEE heeft regionale kantoren.

Meer informatie

Bekijk andere slimme lijstjes op pgb.nl met meer informatie.

Online cursus

U overweegt om een pgb aan te vragen en u weet nog niet goed met welke wetten en regels u te maken gaat krijgen? Dan is deze cursus een aanrader. Online te volgen, op uw tijd, in uw eigen tempo. Ga naar persaldo-onlinecursus.nl.