“Het pgb is een belangrijk en waardevol instrument om de zorg in te kopen die mensen nodig hebben en waarmee zij de regie blijven voeren over hun leven.” Dat zegt minister De Jonge in een brief aan de Tweede Kamer. Tegelijkertijd wil hij kwetsbare mensen beschermen en duidelijker maken welke voorwaarden zijn verbonden aan de keuze voor een pgb. “Daarmee werken we aan een toekomstbestendig pgb”, schrijft de nieuwe bewindsman van VWS. Hij stuurt ter informatie vier pgb-rapporten naar de Kamer.

Regie en vertegenwoordiging pgb

Veel budgethouders hebben een vertegenwoordiger. Met name wanneer sprake is van meer dan één vertegenwoordiger, bijvoorbeeld bewindvoerder en gewaarborgde hulp, doen zich problemen voor. Vandaar dat het ministerie een onderzoeksbureau opdracht gaf om onderzoek te doen naar dit onderwerp. Daar zijn onder andere de volgende adviezen uitgekomen:

  • Laat budgethouders en vertegenwoordigers vooraf goed beseffen wat er van hen verwacht wordt en waaraan ze moeten voldoen. Leg de taken, kennis en vaardigheden voor een goed pgb-beheer vast. Zodat vooraf duidelijk is waar iemand aan begint, er samen gekeken kan worden of iemand zelf in staat is een pgb te beheren of te bekijken wat ervoor nodig is om met een pgb te gaan werken. De minister wil onder andere samen met Per Saldo de mogelijkheden verkennen voor het invullen en het verankeren van een uniforme regeling in de verschillende zorgwetten.
  • Maak afspraken over de rolverdeling tussen de vertegenwoordiger(s) en de budgethouder. De minister wil ter ondersteuning een handreiking maken.
  • Leg de verantwoordelijkheid voor het pgb-beheer neer bij degene die het budget ook daadwerkelijk beheert. Dit is momenteel nog niet het geval. De budgethouder blijft verantwoordelijk, al laat hij zich vertegenwoordigen. De minister gaat de kansen en risico’s die dit met zich meebrengt verkennen.

Het rapport rondom vertegenwoordiging brengt het probleem goed in beeld, maar biedt nog geen duidelijke oplossingen. Hier willen wij graag in meedenken. Per Saldo is groot voorstander van vertegenwoordiging, zodat ook budgethouders die niet zelf het budget kunnen beheren ook in aanmerking kunnen komen voor een pgb. Budgethouders moeten vrij zijn om zelf hun vertegenwoordiger aan te wijzen. Daarnaast is Per Saldo van mening dat een schuld die is veroorzaakt door de (wettelijk) vertegenwoordiger van de budgethouder niet op de budgethouder te verhalen moet zijn.

Cliëntenraadpleging Zvw-pgb

In het najaar van 2017 is er een enquête gehouden onder verzekerden met een Zvw-pgb. Hen is gevraagd hoe budgethouders verschillende aspecten van het Zvw-pgb (hebben) ervaren. Uitkomsten zijn onder andere:

  • Budgethouders kiezen voor een pgb, omdat zij behoefte hebben aan zorg op wisselende en ongebruikelijke tijdstippen, omdat ze zelf hun zorgverleners willen kiezen, omdat ze eigen regie willen voeren.
  • Het indicatieproces verloopt bij driekwart van de budgethouders goed.
  • Ontevredenheid speelt met name wanneer het aantal geïndiceerde uren door de verzekeraar naar beneden is bijgesteld.
  • Door de helft van de budgethouders is aangegeven dat het (zeer) moeilijk is om een wijkverpleegkundige te vinden om de indicatie te stellen.

Per Saldo vindt dat de wijkverpleegkundige de verzekerde dient te informeren over de mogelijkheid om te kiezen voor het pgb. Daarnaast is Per Saldo van mening dat de indicatie gesteld moet worden door iemand die onafhankelijk en deskundig is, deze moet goed te vinden zijn. Op het moment dat de indicatie gesteld is door een deskundige wijkverpleegkundige zou het niet mogelijk moeten zijn dat de verzekeraar de indicatie naar beneden bijstelt.

De resultaten van het onderzoek bieden waardevolle informatie over de werking van het Zvw-pgb vanuit het perspectief van de budgethouder. Gegevens die worden meegenomen bij de brede evaluatie van de werking van het Zvw-pgb in de praktijk, die in de eerste helft van 2018 door het onafhankelijke advies- en onderzoeksbureau wordt uitgevoerd. Per Saldo is betrokken bij deze brede evaluatie. 

Evaluatie praktijkteam Zvw-pgb

Om verbeteringen door te voeren bij de indicatiestelling van het pgb in de Zvw is een praktijkteam ingesteld. Daarin zitten vertegenwoordigers van ZN, V&VN, Per Saldo en VWS. Verpleegkundigen uit de beroepsgroep, zorgverzekeraars, Per Saldo, VWS en een aantal andere experts bespreken geanonimiseerde gevallen (casuïstiek) en knelpunten uit de praktijk. Alle betrokken partijen zien hier de meerwaarde van in. Belangrijkste doel is van elkaar te leren en de verbeterpunten door te voeren in de alledaagse praktijk.

Eindrapportage Ketenregie

De invoering van het trekkingsrecht in 2015, is niet probleemloos verlopen. Twee ketenregisseurs werden aangesteld met als taak de regie te voeren op de uitvoering van het herstelplan. Dit was het begin van bijna drie jaar onafhankelijke ketenregie. Per 1 januari 2018 is het ketenbureau pgb opgeheven en zijn de taken overgedragen aan het ministerie van VWS.

Hoe nu verder?

Per Saldo is blij dat de minister het pgb als een belangrijk en waardevol instrument beschouwd om zorg in te kopen. Wij zien echter wel nog vele verbeterpunten die te behalen zijn voor een solide en toekomstbestendig pgb. Per Saldo zal dan ook de minister blijven vertellen op welke punten de regelgeving anders en/of beter kan worden ingericht. Wij zijn dan ook blij dat de minister ons goed weet te vinden en onze mening vraagt bij pgb-vraagstukken.

Brief en rapporten downloaden

De Kamerbrief die de minister heeft verzonden aan de Kamer kunt u samen met de vier rapporten hier terugvinden op de website van de Tweede Kamer.

Debat Tweede Kamer

Op 28 maart is er een verzameloverleg gepland over de Wlz, het pgb, en de toegang tot de Wlz voor ggz-cliënten. Wij zullen voorafgaand aan dit overleg een brief aan de Kamer sturen. Meer informatie op de website van de Tweede Kamer.