Per Saldo lobbyt sinds februari 2014 om mensen met een ggz-indicatie toegang te geven tot deze wet. Wij zijn dan ook blij dat het wetsvoorstel er nu daadwerkelijk ligt. Voorafgaande aan de wetswijziging wordt een zogenoemde ‘consultatie’ gehouden. Per Saldo heeft samen met Kansplus, Trialoog en Chapeau Woonkringen op deze consultatie gereageerd. Hieronder geven wij een samenvatting van onze reactie.

Blijvendheid

Wij zijn blij dat in het wetsvoorstel het begrip ‘blijvend’ goed wordt uitgelegd, namelijk dat verbeteringen wel mogelijk zijn, maar dat nooit sprake zal zijn van zodanig herstel dat de Wlz kan worden verlaten. Bij het begrip ‘blijvendheid’ gaat het niet om de vraag of de psychische stoornis blijvend is, maar of de beperkingen die voortvloeien uit de stoornis blijvend zijn, en dat daarmee voldaan wordt aan de criteria van de Wlz. Dat is een lastig criterium voor mensen die zich op termijn misschien nog kunnen ontwikkelen op het gebied van participatie en zelfredzaamheid. Per Saldo pleit daarom voor een bredere betekenis: ‘blijvend binnen afzienbare tijd’. Dan kan het CIZ tijdelijke Wlz-indicaties geven – bijvoorbeeld voor 3 jaar – aan jeugd en (jong)volwassenen met een psychische beperking die op dat moment 24 uur zorg in de nabijheid of permanent toezicht nodig hebben, maar in de toekomst wellicht met minder begeleiding toe kunnen. Dan komt intensieve zorg en/of ondersteuning altijd uit de Wlz, zoals het hoort.

Aline Molenaar

Bij het begrip ‘blijvendheid’ gaat het niet om de vraag of de psychische stoornis blijvend is, maar of de beperkingen die voortvloeien uit de stoornis blijvend zijn, en dat daarmee voldaan wordt aan de criteria van de Wlz. Dat is een lastig criterium voor mensen die zich op termijn misschien nog kunnen ontwikkelen op het gebied van participatie en zelfredzaamheid. Per Saldo pleit daarom voor een bredere betekenis: ‘blijvend binnen afzienbare tijd’.

Aline Molenaar

Jeugd

In het wetsvoorstel staat dat jeugdigen (zoals bedoeld in de Jeugdwet) geen recht op zorg krijgen vanuit de Wlz op basis van ggz-problematiek. Wij vinden dat de criteria voor toegang tot de Wlz leidend zouden moeten zijn, ongeacht leeftijd. Ook jeugdigen met ggz-problematiek met een blijvende behoefte aan permanent toezicht of 24 uur per dag zorg in de nabijheid zijn gebaat bij toegang tot de Wlz in plaats van de Jeugdwet.

De argumenten die worden aangehaald in de memorie van toelichting om de jeugd uit te zonderen van de ggz-grondslag voor de Wlz, zijn precies de punten die op dit moment niet goed werken in de Jeugdwet. Er wordt bijvoorbeeld geen passende zorg geboden aan deze doelgroep en er zijn vaak lange wachtlijsten. De beperkingen die deze kinderen en jongeren hebben gaan niet over. Willen zij kunnen functioneren en participeren, dan moeten zij verzekerd zijn van goede zorg en ondersteuning, levenslang en levensbreed. Om deze reden past de huidige invulling van de uitgangspunten van de Jeugdwet niet bij deze groep kinderen. Deze integrale hulp kan juist wel geboden worden vanuit de Wlz.

Overgang

Voor de doelgroep die gebruik maakt van het vijfjarige overgangsrecht Awbz/Wmo (op 31 december 2014 had deze doelgroep een GGZ-C pakket zonder behandeling), wordt het overgangsrecht verlengd tot 2021. Wij zijn hier blij om.

Echter, naast de doelgroep waarvoor het overgangsrecht afloopt moet ook rekening worden gehouden met jeugdigen met ggz-problematiek die 18 jaar worden, waardoor de indicatie in de Jeugdwet afloopt. Zij kunnen te maken krijgen met een herbeoordeling voor de Wmo en vervolgens, door de openstelling van de Wlz, wederom met een herbeoordeling voor de Wlz. Voor deze groep hebben wij extra aandacht gevraagd.

In aanvulling op bovenstaande is het van belang dat bij de omzetting van Wmo/Jeugdwet naar de Wlz gegevens die reeds door de gemeente zijn geregistreerd zoveel mogelijk moeten worden overgenomen door het zorgkantoor. Dit zorgt voor een administratieve lastenverlichting en voor continuïteit van zorg.

Verder is het van belang dat mensen die overgaan van de Wmo/Jeugdwet naar de Wlz kunnen blijven wonen waar ze willen wonen.

Gelijkwaardige keuze financieringsvorm

In de wet is verankerd dat mensen de keuze hebben hun zorg te financieren met zorg in natura of met een persoonsgebonden budget. Wij willen dat het pgb beschikbaar is voor iedereen die dit wil (en die dit kan beheren of een vertegenwoordiger heeft die dit kan beheren), en dat mensen weloverwogen en bewust kiezen voor een pgb. Hier hebben wij extra aandacht voor gevraagd.

Behandeling naar de Wlz

Op 7 maart heeft Zorginstituut Nederland geadviseerd dat het advies van 27 september 2017 over de positionering van behandeling en aanvullende zorgvormen in de Wlz ook van toepassing moet zijn op de nieuwe ggz-doelgroep die toegelaten gaat worden tot de Wlz. De kern van het advies van 27 september 2017 is dat bij institutionele zorg (instellingszorg en situaties die daarop lijken) alle behandeling en aanvullende zorg (zoals huisartsenzorg en tandheelkundige zorg) ten laste van de Wlz moet komen. Wij vinden dat dit ingaat tegen de keuzevrijheid en eigen regie en dat dit ervoor zorgt dat maatwerk niet meer mogelijk is.

Wij zijn van mening dat extramurale behandeling (behandeling buiten de instelling) niet integraal door een aanbieder ingevuld dient te worden. Wij pleiten er daarom voor dat budgethouders vrij kunnen blijven kiezen wie hun behandelaar zal zijn.

Reactie Per Saldo en andere organisaties

Download brief Per Saldo en andere organisaties