Woensdag 17 mei voert de Vaste Kamercommissie van VWS een debat met de staatssecretaris over het gehandicaptenbeleid. Tijdens dit overleg is er mogelijk aandacht voor kleinschalige woonvormen. Per Saldo heeft samen met vier andere belangenorganisaties, die zich bezig houden met wooninitiatieven die door ouders zijn opgericht voor hun (volwassen) kinderen, hiervoor een brief gestuurd. Met deze brief brengen we de Kamerleden op de hoogte van belangrijke wensen en aandachtspunten die spelen bij deze ouderinitiatieven. Daarnaast stellen we de problematiek van toegang tot de Wlz voor psychisch kwetsbare mensen aan de orde.

Doel van de brief

Met deze brief vragen wij de Kamercommissie:

  • Ouderinitiatieven als aparte vorm van wooninitiatieven te erkennen en het pgb als financieringsvorm voor deze initiatieven te handhaven
  • Dit parlementaire jaar nog een besluit in de Tweede Kamer te (laten) nemen om psychisch kwetsbare mensen die blijvend zijn aangewezen op 24-uurs zorg in de vorm van toezicht of 24 uur zorg in nabijheid, waaronder mensen met autisme, directe toegang te geven tot de Wlz. De staatssecretaris te verzoeken een (wets)voorstel voor een besluit hiervoor in te dienen.

Aanleiding

De aanleiding voor de brief is het rapport Zorgen voor gezonde groei van de Technische werkgroep Beheersinstrumentarium Zorguitgaven. In dit rapport worden ouderinitiatieven niet genoemd als aparte woonvorm. Terwijl in ouderinitiatieven bewoners juist volledige zeggenschap en eigen regie hebben, en de zorg wordt ingekocht met een pgb. De opstellers van het rapport adviseren om wooninitiatieven alleen nog via zorg in natura (Zin) te financieren. Als belangrijkste argument noemen ze dat het pgb alleen wordt gebruikt als financieringsvorm en niet als middel om zorg in te kopen op basis van eigen regie. Hierbij verwarren ze echter wooninitiatieven van zorgaanbieders met ouderinitiatieven.

Verschillen ouderinitiatief en wooninitiatief zorgaanbieder

In de brief hebben we alle verschillen tussen de twee soorten initiatieven opgesomd. Het ontgaat ons dat zorg in natura een bezuiniging zal opleveren. Ouders en vrijwilligers die betrokken zijn bij ouderinitiatieven leveren vaak onbetaald zorg en begeleiding. De staatssecretaris stelt in zijn Kamerbrief van 1 juli 2016 over ‘Samenwerken aan een betere gehandicaptenzorg’ juist dat wooninitiatieven als goed voorbeeld dienen voor de bestaande zorginstellingen.

Toegang tot Wlz voor mensen met een psychiatrische aandoening

Tot 1 januari 2015 kregen alle bewoners van ouderinitiatieven een indicatie en financiering uit de Awbz.  Door de invoering van de Wlz en Wmo is er onderscheid gemaakt tussen bewoners. Vooral mensen met een psychiatrische aandoening (meestal autisme) gingen over naar de Wmo, vaak met een indicatie beschermd wonen.  Beschermd wonen was altijd gericht op herstel en doorstroom van de bewoners. De bewoners die nu onder de Wmo vallen hebben echter behoefte aan langdurige zorg. Omdat gemeenten op verschillende manieren hiermee omgaan is er veel onzekerheid ontstaan over de continuïteit van de zorg en het voortbestaan van het ouderinitiatief.

Zorginstituut Nederland en de VNG hebben in 2015 en 2016 gevraagd om snel duidelijkheid te geven voor ggz-cliënten over toegang tot de Wlz. Inmiddels is ook een uitvoeringstoets uitgevoerd door onderzoeksbureau HHM die aan de Kamerleden zal worden voorgelegd. Daarom vragen we de commissieleden dit onderwerp nog dit parlementaire jaar te agenderen en de staatssecretaris te verzoeken een (wets)voorstel in te dienen.

Meer informatie

Het debat is verplaatst van 17 mei naar 31 mei. U kunt het live volgen via de livestream die op 31 mei beschikbaar komt. Kijk daarvoor op de website van de Tweede Kamer.